Tâm Tịnh An

Dubai du ký

Sau một hành trình dài gần 20 tiếng gồm cả máy bay, xe tram, xe buýt, lên thang cuốn, xuống thang chân…, chúng tôi đến phi trường Dubai lúc quá nửa đêm. Người của tour du lịch đến đón chúng tôi về khách sạn Media Rotana. Nhờ đi trước nên ngày mai chúng tôi sẽ được nghỉ ngơi một ngày trước khi vào tour.

Dubai là một tiểu vương quốc nằm trong khối Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (United Arab Emirates – UAE). UAE  là một quốc gia liên bang nằm ở phía đông của bán đảo Ả Rập, gồm có 7 tiểu vương quốc, đó là Abu Dhabi, Dubai, Sharjah, Aiman, Umm al-Quwain, Ras al-Khaimah, và Fujairah. Liên bang UAE được thành lập vào năm 1971, với Ras al-Khaimah gia nhập năm 1972. Tất cả các tiểu vương quốc đều nằm trong vịnh Ba tư, chỉ trừ Fujairah là nằm trong vịnh Oman. Mỗi tiểu vương quốc được cai trị bởi một dòng họ theo chế độ cha truyền con nối, tuy riêng biệt nhưng vẫn có sự hợp nhất của một quốc gia.

Sau một ngày nghỉ ngơi, sáng hôm sau chúng tôi bắt đầu vào tour.

Đầu tiên chúng tôi đi abras (water taxi) trên Dubai Creek để thăm Old Dubai, ở đó có con đường Old Baladiva, gồm những cửa hàng (souks) san sát nhau trên những ngõ hẹp, bán gia vị và…vàng.

Tiệm vàng ở Old Town Dubai

Các bảng hiệu ở đây thường có cả tiếng Ả Rập và tiếng Anh, chứng tỏ họ cũng chiêu đãi du khách ngoại quốc. (Không như ở Nhật, chẳng bao giờ thấy tiếng gì ngoài tiếng Nhật).

Sau đó chúng tôi đến Sheikh Mohammed Center để ăn bữa cơm truyền thống của người Emirati và tìm hiểu thêm về văn hoá của người bản xứ.

Trước khi có dầu hoả, Emirati là dân du mục (Bedouin) sống ở sa mạc. Họ ở lều để dễ di chuyển và dùng con chim falcon để săn mồi.

Căn lều của người Bedouin và bữa ăn truyền thống của người Emirati

Vì khí hậu sa mạc nóng bức nên đàn ông xứ này mặc áo trắng dài tay và phủ đến chân.  Họ dùng thứ vải trắng tinh và không nhăn, đầu cũng đội khăn trắng phủ tới vai nên cả người đều được che mát. Ngoài chiếc khăn có quấn một vòng dây gai thường là màu đen để tưởng nhớ cái thời còn là dân du mục, khi ngủ họ phải dùng sợi dây để cột con lạc đà vào người, không sợ nó đi mất.

Đàn bà thường mặc áo dài như đàn ông, dài tay và kín tới chân. Có thể mặc màu nhưng thường nhất là màu đen, với khăn đội đầu cùng màu, không cần che mặt nhưng phải che kín tóc.

Cách phục sức như thế vô hình chung đã tạo ra một sự bình đẳng giữa mọi người, sang hèn gì cũng mặc giống nhau. Lại không cần phải uốn tóc, nhuộm tóc, chải tóc…, xem ra cũng tiện. Gặp khi cần ra đường gấp, chỉ cần khoác cái áo đen vào là xong, bên trong có mặc bộ đồ ngủ cũng không ai biết.

Đàn ông Hồi giáo có quyền có đến bốn vợ, với điều kiện là phải được sự chấp thuận của vợ cả. Ngoài ra còn phải chu cấp cho người vợ kế y như người vợ cả, kể cả vấn đề chia sẻ của cải và thời gian. Nếu vợ cả không bằng lòng việc chồng mình có thêm vợ thì bà có quyền ly dị. Khi ly dị thì con đi theo mẹ, nếu mẹ mất thì ở với bà ngoại, bà ngoại mất thì ở với dì. Nếu không có dì thì lúc đó con mới được về ở với cha. Khó khăn như vậy nên cũng ít người có khả năng có nhiều vợ.

Người đàn bà không được có con mà không có chồng, cho nên nhiều người chấp nhận làm vợ lẽ nếu muốn có con mà không tìm được người độc thân.

Bữa ăn trưa kiểu truyền thống của người Emirati cũng không có gì đặc biệt lắm, phần lớn các món ăn giống thức ăn của người Ấn độ.

Buổi chiều chúng tôi đi thăm Jumeirah Mosque. Được xây vào năm 1979 và có sức chứa khoảng 1500 tín đồ, Jumeirah Mosque là một trong số ít đền thờ Hồi giáo cho phép người ngoại đạo được vào.

Hôm sau chúng tôi lên đường đi Sharjah. Nếu Dubai là trung tâm kinh tế tài chính của UAE thì Sharjah là trung tâm văn hoá của người Emirati. Là tiểu vương quốc lớn thứ ba của UAE, Sharjah đã được UNESCO công nhận là Thủ đô Văn Hoá của thế giới Ả Rập. Đây là nơi tập trung các cơ quan hành chính, viện bảo tàng, phòng triển lãm và các trường đại học… Đời sống ở đây cũng chậm, thư giãn và rẻ hơn so với Dubai. Dân ở đây chỉ làm việc 4 ngày một tuần. Thứ sáu, thứ bảy và chủ nhật được nghỉ. 

Quran Roundabout ở Sharjah và Cảnh cô đơn giữa sa mạc

Buổi chiều chúng tôi đi Desert Safari để được trải nghiệm “dune bashing”. Khởi hành từ Dubai trên chiếc SUV với 6 hành khách và tài xế, chúng tôi tiến về hướng sa mạc với những cồn cát chập chùng. Trước khi chạy lên các đồi cát, tài xế phải xì hết bánh xe để tăng sự ma xát và diện tích tiếp xúc để có thể biểu diễn những màn bay lượn trên cát. Có khi xe nghiêng hẳn sang một bên, vậy mà không lật mới hay chứ! Trong khoảng 45 phút, hành khách cứ bặm môi, nín thở, vặn mình theo sự bay lượn của chiếc xe. Đoàn xe 5 chiếc nhào lộn trên cồn cát rất ngoạn mục. Tuy nhiên gần chót có một chiếc bị sa lầy… cát, bánh xe bị lún sâu dưới cát không chạy được nữa. Cả đoàn phải dừng lại để giúp bới cát và… đẩy. Cuối cùng rồi cũng chạy được. Mấy người tài xế có lẽ cũng quen với việc này nên không thấy họ lo lắng gì, còn mình thì… hú hồn.

Sau “dune bashing”,  xe tiếp tục đi trên cát để tới Bedouin campsite ăn tối theo kiểu dân du mục và xem Tanoura dance show. Tôi tưởng mình sẽ được ngồi quanh bếp lửa xem người Bedouin nướng thịt cho mình ăn. Khi tới nơi, campsite là một khu vực rộng lớn chứa cả mấy trăm người. Những chiếc bàn thấp được xếp chung quanh một sân khấu ở giữa, đèn điện sáng choang. Thức ăn được dọn theo kiểu buffet, không khác gì buffet ở bất cứ nơi đâu. Còn thịt nướng là những xâu skewer nhỏ xíu đã được nướng sẵn. Cũng hơi thất vọng!

Bedouin campsite

Hôm sau, chúng tôi đi thăm phố mới Dubai. Đây là một xứ sở tân lập lại giàu có nên cái gì cũng mới, lạ, đẹp. Đến Dubai là phải lên thăm Burj Khalifa, toà building cao nhất thế giới (826m) với 163 tầng. Ở tầng 124, bạn có thể nhìn bao quát hết thành phố Dubai. Burj Khalifa được bảo hiểm với giá 1,5 tỷ đô la.

Dubai được xem là trung tâm kinh tế tài chính của UAE với hàng trăm công ty đa quốc gia, chiếm ngự trong trùng điệp những tòa nhà chọc trời cao ngất. Chỉ riêng trong thành phố Dubai đã có hơn 200 quốc tịch khác nhau. Hơn 80% dân số  Dubai là dân ở các nước khác đến làm việc. Nếu bạn có khả năng mà Dubai cần thì Dubai sẽ trả lương cho bạn rất hậu hỉ và bạn sẽ được tất cả những quyền lợi của người bản xứ: không có thuế lợi tức, giáo dục và chăm sóc y tế miễn phí…

Burj Khalifa (trái) và Burj Al Arab (phải)

Burj Al Arab (sail-shaped hotel) là một trong số ít khách sạn 7 sao trên thế giới. Nếu bạn đăng ký phòng ở khách sạn này, bạn sẽ được chọn một trong mười sáu loại gối nằm khác nhau (!). Giá phòng giao động từ $1.500 đến $45.000 một đêm.

Sau đó chúng tôi đi thăm Palm Jumeirah. Đây là đảo nhân tạo được xây theo hình cây cọ (palm tree), với thân cây là con đường chính. Biệt thự và resort  được xây trên những dải đất hình nhánh cọ rẽ ra từ con đường chính. Khoảng giữa các nhánh cọ là biển nên nhà nào cũng có bãi biển riêng của mình. Đây là khu dân cư đắt tiền nhất của Dubai. Phần đỉnh của cây cọ là những khách sạn cao cấp.

Con đường chính của Palm Jumeirah

Buổi chiều chúng tôi xuống một chiếc Yacht đi dọc theo Dubai Marina để ăn tối và xem thành phố về đêm.

Một góc Dubai về đêm

Hôm sau chúng tôi rời khách sạn lên đường đi Abu Dhabi. Abu Dhabi là tiểu vương quốc lớn nhất, nổi tiếng giàu có do dầu hoả và cũng là thủ đô của UAE.

Trước khi đến Abu Dhabi, chúng tôi ghé lại thành phố Al Ain, còn gọi là Garden City, do nhiệt độ ôn hoà, có nhiều cây xanh và có nước. Đây cũng là nơi sinh của Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan, vị Tổng thống đầu tiên của UAE. Al Ain cũng được Unesco công nhận là Di Sản Thế Giới (World Heritage)  với nhiều ốc đảo và những ngôi cổ mộ.

Chúng tôi đến thăm Al Jahili Fort, pháo đài lớn nhất của vùng nầy, được xây dựng từ năm 1891 tại Al Jahili Oasis do Sheikh Zayed bin Khalifa Al Nahyan khởi xướng với mục đích bảo vệ đồn điền chà là.

Sau đó chúng tôi đi thăm vườn chà là. Lúc này đã hết mùa thu hoạch nên chà là không có trái. Cây chà là có hai loại, cây đực và cây cái. Khi cây ra hoa, nhà vườn phải trèo lên ốp chùm hoa đực vào chùm hoa cái rồi cột lại. Cuộc “ái ân” này của cây chà là phải mất đến… ba ngày mới xong. Chà là được nhân giống bằng cách bứng cây con từ cây mẹ, mẹ đực thì con cũng đực, và mẹ cái thì con cũng cái. Chà là có nhiều loại với độ ngọt khác nhau, trái có màu càng đậm thì càng ngọt. Medjool là một trong những loại chà là ngọt nhất.

UAE là nước sản xuất chà là đứng hàng thứ nhì thế giới, chỉ sau Ai Cập.

Tour guide trong vườn chà là

Rời Al Ain chúng tôi thẳng đường đi thăm Sheikh Zayed Grand Mosque, biểu tượng của Abu Dhabi. Đây là ngôi đền Hồi giáo lớn nhất của UAE, có sức chứa đến 41.000 người, được bắt đầu xây dựng năm 1996 và hoàn tất năm 2007 với kinh phí 545 triệu đô la. Ngôi đền có 4 minaret cao 104m và 82 vòm với 7 kích cỡ khác nhau, bao trùm một diện tích 30 acres, chưa kể landscape và bãi đậu xe. Ngôi đền do vị Tổng thống quá cố Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan khởi xướng. Ông mất năm 2004 và được chôn trong sân  đền.

Sheikh Zayed Grand Mosque

Chiều về check in khách sạn Le Royal Meridien, Abu Dhabi.

Hôm sau chúng tôi đi thăm bảo tàng viện Louvre Abu Dhabi. Dựa trên một hợp đồng ký kết giữa Pháp và UAE vào tháng ba năm 2007,  UAE phải trả cho nước Pháp 525 triệu đô la để được sử dụng tên Louvre trong 30 năm. Ngoài ra còn phải trả thêm 750 triệu đô la để mướn chuyên gia từ Pháp sang chăm sóc cho các tác phẩm nghệ thuật được trưng bày ở đây.

Louvre Abu Dhabi Museum

Louvre Abu Dhabi tọa lạc trên đảo Saadiyat Island. Với diện tích 24.000 mét vuông trong đó 8.000 mét vuông dành cho các phòng triển lãm nghệ thuật, Louvre Abu Dhabi là viện bảo tàng lớn nhất ở bán đảo Ả Rập, được thành lập với ý định làm chiếc cầu nối giữa nghệ thuật Đông và Tây. Đây là viện bảo tàng được tham quan nhiều nhất ở thế giới Ả Rập.

Rời Museum, chúng tôi đi thăm Qasr Al-Watan (Arabic  có nghĩa là Palace of the Nation). Presidential Palace nầy được hoàn tất xây dựng năm 2017,  là nơi Tổng thống làm việc, tiếp khách và hội họp, không phải chỗ ở. Đến năm 2019, Tổng thống Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan quyết định mở cửa cho du khách tham quan nhưng vẫn tiếp tục duy trì là nơi làm việc.

Presidential Palace nhìn từ bên ngoài và một phòng tiếp khách trong dinh

Sáng hôm sau trong khi chờ ra bến tàu để đi cruise, tôi mới khám phá ra khách sạn Le Royal Meridien có riêng một cái nhà kiếng nằm cạnh hồ bơi để trồng rau xanh cung cấp cho khách sạn. Thì ra các thứ rau tươi chúng tôi ăn mấy hôm nay đều từ nhà kiếng này mà ra. Bằng cách này họ tiết kiệm nước đến 90% và diện tích đất đến 99%.

Buổi trưa, chúng tôi đến cảng Abu Dhabi Port để lên chiếc tàu Celestyal Discovery. Lộ trình là sẽ đi trong vịnh Ba Tư từ Abu Dhabi đến Doha, Qatar. Sau đó chạy lên Ras Al Khaimah, tiểu vương quốc cực bắc của UAE. Sau đó đến Khasab, Oman rồi trở về Abu Dhabi.

Trạm ghé đầu tiên là Doha, thủ đô của nước Qatar. Qatar là một nước nhỏ nằm trong vịnh Ba Tư, về phía tây của UAE. Tuy nhỏ nhưng nước này là một trong những quốc gia  giàu nhất thế giới nhờ khí đốt và dầu hoả. Doha cũng đầy nhà chọc trời không kém gì Dubai.

Những nhà chọc trời ở Doha

Katara Cultural Village là  trung tâm văn hoá nghệ thuật của Qatar, nơi tập trung các đền thờ, viện bảo tàng, rạp hát, nhà hàng, các cuộc biểu diễn văn nghệ, triển lãm… Chúng tôi vào thăm Katara Traditional Dhows Museum, nơi trưng bày những di tích về nghề mò ngọc trai của người dân Qatar. Trước khi có dầu, dân Qatar chuyên nghề đi mò ngọc trai trên những chiếc tàu gỗ gọi là “Dhows”. Những người thợ lặn không có bình hơi, chỉ mang những cục đá cho nặng để lặn xuống mò những con hào dưới đáy biển rồi cho vào túi lưới mang trước ngực. Họ phải nín thở trong vài phút rồi được đồng bọn kéo lên. Những người thợ lặn này thường sống không thọ vì bị thiếu oxygen thường xuyên. Trước 1920, Qatar là nước sản xuất ngọc trai nhiều nhất trên thế giới, nhưng từ khi người Nhật thành công trong việc nuôi cấy ngọc trai thì nghề mò ngọc trai ở Qatar bị tiêu diệt.

Một mẫu người thợ mò ngọc trai (Pearl diver) trong viện bảo tàng Dhowa

Katara Mosque, còn gọi là Blue Mosque là một đền thờ rất nổi tiếng của Qatar, do kiến trúc sư người Thổ Nhĩ Kỳ tên là  Zeynep Fadillioglu vẽ kiểu. Bà được xem là kiến trúc sư phụ nữ đầu tiên chuyên về đền thờ Hồi giáo.

Katara Mosque

Hai ngày kế tiếp, tàu lần lượt ghé Ras Al Khaimah và Khasab. Hai nơi này không có gì đặc biệt. Sau đó thì tàu quay trở về Abu Dhabi và chúng tôi lên xe trở lại Dubai để tham quan Dubai Frame.

Dubai Frame cao 150m, ngang 93m, được xem là cửa ngõ giữa Old Dubai và New Dubai. Bước vào bên trong trước khi lên thang máy, bạn được tham quan một viện bảo tàng nho nhỏ về lịch sử của Dubai, từ một làng đánh cá khiêm nhường nay trở thành một thành phố tân kỳ bậc nhất. Sau đó thang máy sẽ đưa bạn lên 48 tầng chỉ trong 75 giây để tới Sky Deck. Từ đây bạn có thể thấy bao quát Old Dubai ở một bên và New Dubai ở bên kia. Đi trên nền bằng kiếng nhìn xuống bạn sẽ có cảm tưởng như đang bay lãng đãng trên thành phố Dubai.

Xuống thang máy bạn lại được nhìn thấy một Dubai tương lai, một Dubai trong 50 năm tới với những hình ảnh như một phim khoa học giả tưởng trong IMAX theater. Chỉ một chuyến đi thăm Dubai Frame, bạn như thấy cả Dubai của quá khứ, hiện tại và tương lai. Xem Dubai Frame quả là một trải nghiệm cực kỳ đặc biệt, khó quên.

Điểm tham quan chót của chuyến du lịch là Miracle Garden. Dubai là xứ sa mạc, mùa hè nhiệt độ lên đến 130 độ F (54ºC) nên bông hoa chỉ có trong mấy tháng mùa đông, từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Trong vườn có ít hoa giấy và hoa hướng dương, còn lại hầu hết là hoa petunia với đủ màu sắc rực rỡ. Thật khó tưởng tượng được rằng một khu vườn đẹp như cảnh tiên vậy mà chỉ trong vài tháng nữa thì sẽ không còn gì cả. Thế mới biết vô thường xảy ra mọi lúc mọi nơi.

Miracle Garden

Chuyến du lịch Dubai để lại trong lòng tôi nhiều ấn tượng. Xem bảng xếp hạng các nước giàu nhất trên thế giới năm 2025 dựa trên Gross Domestic Product (GDP) per capita thì nước Mỹ đứng hàng thứ 11 và UAE thứ 12. Nước Mỹ không ít những người rất giàu nhưng nếu khoảng 60% dân Mỹ sống pay check to pay check (kiếm đồng nào xào đồng nấy) cộng với số người homeless thì sự chênh lệch giữa giàu nghèo quá to lớn. Làm sao để giảm bớt sự chênh lệch này? UAE đứng sau Mỹ nhưng theo cô hướng dẫn viên thì Dubai chỉ có ba hạng người: Super rich, Rich rich và Poor rich. Làm sao được như thế? Dân Dubai không phải đóng thuế lợi tức, không phải trả tiền học và phí tổn y tế. Tôi nghĩ nếu nước Mỹ chỉ cần có free healthcare and/or free education thì sự chênh lệch kia sẽ giảm đi rất nhiều.

Thời điểm hiện nay đang có chiến tranh giữa UAE và Iran do sự liên hệ giữa UAE với Mỹ. Xin góp lời cầu nguyện cho chiến tranh sớm chấm dứt để những gì đẹp đẽ tôi vừa trải nghiệm không bị tổn hại. Mong lắm thay!

Tháng 3, 2026
Tâm Tịnh An

Direct link: https://caidinh.com/trangluu2/vanhocnghethuat/van/dubaiduky.html