Minh Hạnh

Tổng thống Zelensky nhận Giải Four Freedom (Giải Thưởng Bốn Tự Do) 2026

Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, đã nhận Giải thưởng Bốn Tự Do vào thứ Năm, 16/04/2026. Giải thưởng này, cũng là cho toàn dân Ukraine, đã được Thủ tướng Rob Jetten trao tặng.

Ông Zelensky nhận được giải thưởng vì cuộc đấu tranh không ngừng nghỉ, của ông nói riêng và của nhân dân Ukraine nói chung, cho tự do và độc lập trong suốt cuộc chiến với Nga.

Thủ tướng Hòa Lan Rob Jetten, vừa trở về từ Anh, đã tuyên xưng ông Zelensky là biểu tượng của tự do Ukraine trong bài phát biểu của mình. “Điều đó nói lên rất nhiều điều khi ông chỉ sẵn lòng chấp nhận giải thưởng này với điều kiện nó có thể được thực hiện thay mặt cho toàn thể người dân Ukraine.” Theo ông Jetten, Giải thưởng Bốn Tự Do dành cho những đứa trẻ hiện đang phải đến trường trong hầm trú bom. “Nhưng cũng dành cho những người phụ nữ đang gánh vác gia đình mình đồng thời giữ cho đất nước hoạt động trong các nhà máy. Và dành cho những người đàn ông đã phải thay bộ vest của mình bằng quân phục, và đang chiến đấu để bảo vệ lãnh thổ của họ, từng thước đất.”

Tổng thống Zelensky (giữa) nhận Huy chương Bốn Tự Do
từ thủ tướng Hòa Lan Rob Jetten. Ảnh: Wessel Vis

“Tự do không phải là điều hiển nhiên. Đó là điều kiện mà người dân phải đấu tranh để có được nó. Vì bản thân họ và vì con cái họ. Nó phải luôn được bảo vệ,” ông Zelensky nói trong bài phát biểu nhận giải của mình. Ông đang trong chuyến đi cầu viện tại các quốc gia Âu châu, vừa chấm dứt cuộc viếng thăm chớp nhoáng Na Uy, Đức và Ý.

Giải thưởng Bốn Tự Do dựa trên bốn quyền tự do mà Tổng thống Mỹ Franklin Delano Roosevelt (1882-1945) phát biểu trong buổi diễn thuyết Tình Hình Liên Bang ngày 06/01/1941 tại quốc hội: đó là tự do tôn giáo, tự do ngôn luận, tự do không sợ hãi và tự do không thể bị thiếu thốn (quyền được hưởng những nhu cầu thiết yếu cơ bản).

Trích dịch từ bài diễn văn này:

Đầu tiên là tự do ngôn luận và biểu đạt – ở khắp mọi nơi trên thế giới.

Thứ hai là mọi người có quyền tự do thờ Chúa theo cách của mình – ở khắp mọi nơi trên thế giới.

Thứ ba là giải thoát khỏi nghèo khó, tức là quyền có mức sống đầy đủ, dịch ra ngôn ngữ phổ thông thì có nghĩa là quan hệ hòa hợp về kinh tế nhằm bảo đảm cho cư dân của mọi quốc gia có được cuộc sống khỏe mạnh và bình yên – ở khắp mọi nơi trên thế giới.

Thứ tư là giải thoát khỏi nỗi sợ, dịch ra ngôn ngữ phổ thông có nghĩa là cắt giảm quân bị trên quy mô toàn cầu một cách thấu đáo đến mức làm sao cho không có nước nào lâm vào thế phải tiến hành gây hấn thô bạo chống lại nước nào nữa – ở bất kỳ nơi đâu trên thế giới.

Ghi chú thêm: diễn văn này được đọc trước khi tổng thống Roosevelt tuyên chiến với Nhật sau trận quân Nhật tấn công Trân Châu Cảng (tức là khi Hoa Kỳ vẫn giữ trung lập). Tuy nhiên, 85 năm sau, những lời của ông Roosevelt vẫn không hề mất đi giá trị và tầm quan trọng của chúng.

Trong hơn bốn mươi năm qua, Giải thưởng Bốn Tự Do đã được trao cho các cá nhân và tổ chức, những người trong cuộc sống và công việc của mình đã cống hiến cho những lý tưởng.

Giải Bốn Tự Do được trao luân phiên: năm lẻ ở công viên Hyde Park (New York) cho những người mang quốc tịch Hoa Kỳ, năm chẵn ở thành phố Middelburg cho những người khác. Lý do là dường như tổ tiên xa của tổng thống Roosevelt xuất thân từ vùng Zeeland, Hòa Lan. Giải gồm có Huy chương Tự do cho người xứng đáng góp công trong cả 4 lãnh vực nêu trên, và bốn giải trao riêng cho bốn mục tự do.

Hiện diện trong buổi trao giải năm nay tại nhà thờ Niewe Kerk ở thành phố Middelburg, thủ phủ tỉnh Zeeland, ngoài vua Willem-Alexander và cựu nữ hoàng Beatrix, còn có bà Anna Eleanor Roosevelt, cháu của cố tổng thống Franklin Delano Roosevelt.

Trong những nhân vật đã nhận Huy chương Tự Do, ta có thể kể: Cựu Tổng Thư Ký LHQ Kofi Annan, cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel, Đức Đạt Lai Lạt Ma, cựu Nữ vương Hòa Lan Juliana (bà ngoại của vua Willem-Alexander), Tổng thống đầu tiên của Nam Phi sau khi độc lập Nelson Mandela… Cựu Tổng thống HK Bill Clinton và phu nhân Hillary đã được trao riêng huy chương Tự Do trong 2 năm khác nhau. Việt Nam có Đỗ Nguyễn Mai Khôi (nhạc sĩ và là nhà tranh đấu cho tự do ngôn luận ở Việt Nam) được giải Tự Do Ngôn Luận năm 2022.

Nữ vương Hòa Lan Juliana (1909-2004, trị vì: 1948-1980),
chụp năm được giải (1982) và chữ ký. Ảnh: wikipedia

Năm nay bà Gisèle Pelicot nhận huy chương Không Sợ Hãi, do cuộc tranh đấu quyết liệt của bà trong vụ truy tố người chồng đã dùng thuốc mê để tạo cơ hội cho khoảng 50 người quen cưỡng hiếp bà trong suốt 10 năm. Bà đòi phải được xử công khai, vì người mắc cở phải là thủ phạm, nạn nhân không cần mắc cở, mà cần vạch mặt chỉ tên.

Minh Hạnh

Direct link: https://caidinh.com/trangluu2/sinhhoat/sinhhoathoalan/tongthongzelenskinhangiaifour.html