nguyễn như mÂy
Bếp lửa hồng
<=== Ảnh internet
Năm 1983, tôi đi viết phóng sự ở một thôn đồng bào dân tộc thiểu số Rắc-Lay nằm sâu trong núi (cách đường quốc lộ 20 Phan Rang - Đà Lạt 25 km) nhưng mấy ngày sau vẫn không ra về được vì mưa to suốt mấy ngày trời rồi gây thành lũ tràn qua tất cả các sông suối hay cầu treo, đường mòn dẫn ra đường lộ.
Chủ nhà đang nuôi tôi tạm trú là chị Pi Năng Thị Suối, 25 tuổi, một người con gái đẹp nhất thôn; chị giỏi trồng bắp và rất có “duyên” trồng thuốc lá rẫy. Chị có hai đứa con trai. Do không có áo quần mặc từ nhỏ đã quen da nên cả hai đứa vội cởi trả lại ngay hai chiếc áo sơ-mi của tôi đem theo và vừa khoác lên mình nó vì thấy trời đang lạnh buốt. Chồng chị là anh A Pui (có nghĩa là Ngọn Lửa), một lực điền đang làm chủ mấy mẫu đất rẫy trồng lúa ven suối Tà Hoá gần nhà.
Chiều nào chúng tôi cũng ăn tối trước khi mặt trời ngủ vì không có gì để thắp sáng, ngoài ánh trăng rừng. Do có tôi là khách quí đang ở trong nhà nên chị Suối nấu cơm bằng gạo lúa rẫy có độn khoai mì và bắp nghe thơm ngon vô cùng. Tôi đã nhín phần cơm ít ỏi của mình cho hai cháu nhỏ ăn. Hai anh em nó liền nhảy dựng lên vui sướng vì có lẽ đã lâu lắm mới được ăn một bữa cơm gạo lúa rẫy làm cho tôi xúc động vô cùng.
Chiều, mà chúng ta thường gọi bằng mỹ từ đẹp và bóng bẩy là “hoàng hôn” ở trước mặt – tôi đang đứng mơ màng nhìn từ trên núi cao xuống những vực sâu – đang dần dần nhuộm màu tối đen chung quanh, theo tôi là không bao giờ và không có gì đẹp và lộng lẫy cho bằng, dù có là thi sĩ, nhạc sĩ hay hoạ sĩ bậc thầy cũng không sao tả hay vẽ nên được!
Nắng vàng của mùa thu như màu phấn đang bay nhè nhẹ ở tận phía chân trời xa, nơi vừa le lói một ánh sao hôm xanh biếc. Vừa lúc ấy là tiếng xào xáo rồi đến ầm ĩ của lũ chim rừng đang tranh nhau chỗ ngủ sau nhà. Nhưng, tôi đã xiêu lòng khi nghe tiếng suối Tà Hoá đang róc rách chảy phía trước chòi. Lát nữa đây, ánh trăng của núi rừng sẽ chảy tràn qua suối để tôi được thả hết tâm hồn trôi theo dòng suối về tới quê nhà mình. Khi ánh trăng đã đầy khắp nương rẫy, vợ chồng chị Suối rủ tôi ra trước sân ngồi hút thuốc và ngắm trăng.
Có một thứ lá cây ngon và thơm ngào ngạt hơn các loại trà tôi đã uống từ xưa nay được anh A Pui hái sau nhà, vò nát rồi bỏ vào ca nước đang sôi uống thay cho nước trà. Biết tôi đang có vẻ thích thú, anh A Pui nói:
– Chỉ trên núi này mới có loại lá K’ Tắm này để làm nước trà. Tôi sẽ hái tặng anh một bao đem về đãi bà con mình nha.
Rồi sau đó tôi đã “chết” hết cả thần hồn lẫn thần xác khi chỉ mới kéo nhẹ một hơi thuốc lá rẫy đầu tiên do chị Suối quấn cho bằng nguyên nửa chiếc lá thuốc phơi khô. Trên đời này, tôi cam đoan nếu có loại thuốc lá nào thơm, ngon và “phê” hơn thuốc lá rẫy do nhà anh chị A Pui trồng, tôi thề sẽ xin đi bằng cái đầu của mình! Tôi xin hứa!..
Sương đêm đang đổ hết vào trong chòi vốn là nhà sàn của anh chị A Pui. Tụi nhỏ đã ngủ từ sớm, vẫn trần truồng nhìn thấy mà thương không sao chịu được! Còn lại ba anh em chúng tôi đang ngồi hút thuốc quanh bếp lửa hồng giữa sàn nhà. Ngọn lửa reo tí tách tí tách như những giọt mưa đêm nhỏ từng giọt rồi lắng sâu vào tâm tư mỗi người đang im lặng lắng nghe tiếng ru hời của rừng núi khuya lặng lẽ và hoang vu chung quanh. Tôi vinh dự được gia chủ mời nằm một bên, bếp lửa hồng le lói vẫn nằm giữa sàn nhà; bên kia là gia đình anh A Pui. Đây là một tập tục lâu đời có tên “Cuôi Ba Dùm” của bà con chỉ dành cho khách quí ngủ chung với gia đình.
Nhưng tôi không sao ngủ được cho tới sáng! Không phải vì thuốc lá, nước trà lá rừng hoang hay gói cà phê thành phố tôi mang theo mà vì xưa giờ, đây là lần đầu tiên trong đời, tôi được nằm bên và được nhìn ngắm một bếp lửa nhỏ sâu thẳm trong một núi rừng cao ngất giữa trời hoang dã. Lửa rừng càng khuya càng thấm vào tâm hồn tôi. Nó nhẹ còn hơn ánh trăng, ánh sao hôm đang len dần vào từng ngõ ngách của đường tơ kẽ tóc những suy nghĩ của tôi...
Nửa khuya, tôi nghe rõ từng tiếng run run khe khẽ của những con chim đêm ngủ ngoài rừng lạnh giá. Tôi chợt nghĩ đến mình, một kẻ giang hồ đang trôi nổi sâu trong núi nên ngồi dậy với cây viết và tờ giấy để sẵn bên mình. Nhưng kìa, bên tai tôi vẫn là tiếng suối chảy rất nhẹ, rất nhẹ, nhẹ hơn cả tà áo lụa ai trả trôi dưới suối, và trước mặt tôi là một bếp lửa hồng nhỏ nhẹ vẫn còn đang bập bùng thao thức như mắt ai xưa ngóng đợi một kẻ lữ hành...
Tôi lò mò ra ngồi ở bậc của, nơi có cái thang gỗ nhỏ để bước lên xuống. Ôi! Lúc ấy, dưới ánh trăng sáng vằng vặc, cả một vùng rừng núi mới tinh như đang bày ra trước bao tình cảm nồng nàn của mình, tôi tưởng như vừa mới đổi được hết tất cả những cung điện sơn son thếp vàng, những lâu đài vương giả trên cõi đời này chỉ để có được một cơ ngơi đẹp nhất, lộng lẫy nhất trên trần gian là cái chòi bằng tre lợp mái lá đơn giản, mộc mạc và lồng lộng gió rừng thơm ngát giữa một rừng núi đầy khói sương lạnh buốt này. Sau lưng tôi, một bếp lửa hồng nho nhỏ của một gia đình nho nhỏ rất đơn sơ, giản dị trên miền núi cao quanh năm sương khói vẫn còn đang âm ỉ cháy...
Suốt đêm, tôi với dòng sông
Đi sâu vào cõi bềnh bồng của nhau ...
nguyễn như mÂy
Direct link: https://caidinh.com/trangluu2/vanhocnghethuat/van/bepluahong.html