Huy Hoàng

Pháp sẽ bàn giao trống đồng Đông Sơn hơn 2.000 năm tuổi cho Việt Nam

Theo Bộ Văn hóa Pháp, nhân chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm,
các cơ quan Pháp bàn giao cho Việt Nam trống đồng Đông Sơn mà nước này giữ từ năm 2014.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (Ảnh: TTXVN).

Theo thông tin được Bộ Văn hóa Pháp chia sẻ, nhân chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Pháp Catherine Pégard cùng đại diện Tổng cục Hải quan, Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp, đã bàn giao cho phía Việt Nam một chiếc trống đồng thuộc văn hóa Đông Sơn.

Buổi lễ được tổ chức tại Bộ Văn hóa Pháp.

Chiếc trống đồng có niên đại hơn 2.000 năm, được xem là hiện vật tiêu biểu của thời kỳ đồ đồng ở Đông Nam Á, gắn với kỹ thuật luyện kim của nền văn hóa này cũng như lịch sử Việt Nam.

Cũng theo nội dung thông tin từ Bộ Văn hóa Pháp, các nhân viên hải quan tại sân bay Saint-Jacques de Rennes của nước này từng thu giữ hiện vật vào tháng 8/2014.

Chiếc trống đồng được thu giữ cùng hơn 150 hiện vật tại sân bay
Saint-Jacques de Rennes năm 2014. Ảnh tài liệu của Bộ Văn hóa Pháp

Đến tháng 11/2015, bảo tàng mỹ thuật Rennes tiếp nhận hiện vật để bảo quản. Bảo tàng đã thực hiện các công tác cần thiết nhằm bảo tồn và phục chế chiếc trống trong thời gian được giao quản lý.

Đây vốn là bảo tàng sở hữu nhiều bộ sưu tập phong phú từ khảo cổ, nghệ thuật hiện đại cho tới những tác phẩm mỹ thuật ở nhiều thời kỳ khác nhau.

Năm 2026, các cơ quan chức năng Việt Nam chia sẻ nguyện vọng nhận lại trống đồng Đông Sơn và đề nghị được phía Pháp chấp thuận.

Việc Pháp trao trả một hiện vật văn hóa của Việt Nam được Bộ Văn hóa Pháp đánh giá là minh chứng cho chất lượng của quan hệ ngoại giao và văn hóa giữa Pháp và Việt Nam.

Sự kiện đồng thời cho thấy hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan nhà nước Pháp trong cuộc đấu tranh chống buôn bán trái phép các hiện vật văn hóa.

Bộ Văn hóa Pháp khẳng định nước này cam kết mạnh mẽ trong việc bảo vệ di sản văn hóa thế giới và thúc đẩy việc thực thi các công ước quốc tế liên quan đến hoạt động lưu chuyển các hiện vật văn hóa, đặc biệt là Công ước UNESCO năm 1970.

Truyền thông Pháp nhận định, việc trống đồng Đông Sơn có niên đại hơn 2.000 năm được trao trả về Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa về mặt bảo tồn hiện vật lịch sử, còn góp phần khẳng định giá trị của di sản văn hóa Việt Nam.

Sự kiện diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng thời là một dấu mốc trong hợp tác văn hóa giữa hai nước.

Theo thông tin từ Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam, trống đồng Đông Sơn tồn tại trong gần một thiên niên kỷ, nên về kiểu dáng có những biến đổi nhất định.

Các nhà nghiên cứu nhận định, phần lớn về kiểu dáng có 2 dạng trống đồng. Một dạng là trống thấp lùn, còn một dạng là trống cao gầy. Nhưng mối quan hệ giữa hai dạng kiểu dáng này thì chưa được sáng tỏ.

Sự diễn biến của trống trước hết được thể hiện trên mặt trống. Loại trống sớm như Ngọc Lũ, Cổ Loa, Hoàng Hạ có mặt trống nhỏ hơn tang trống. Trên mặt trống chưa có các nhóm tượng cóc.

Trong khi đó, với loại trống muộn, trên mặt trống có gắn tượng cóc ngồi theo chiều ngược kim đồng hồ. Đáng chú ý, có loại là tượng cóc đơn, có loại là tượng cóc cõng nhau.

Về hoa văn trang trí trên mặt, tang và thân trống cũng có những diễn biến nhất định. Những loại trống sớm, hoa văn trang trí phong phú như vòng tròn đơn, vòng tròn kép, vân răng cưa, vân răng lược. Đặc biệt là hoa văn tả cảnh sinh hoạt con người lúc bấy giờ như cảnh giã gạo đôi, cảnh trẻ em chơi, cảnh đua thuyền, cảnh nhảy múa...

Các nhà khảo cổ Việt Nam phân loại trống đồng Đông Sơn thành các loại hình có niên đại sớm muộn khác nhau. Trong đó, nhóm trống Ngọc Lũ đẹp nhất, có niên đại sớm nhất.

Nhóm trống muộn nhất có kích thước nhỏ, hoa văn trang trí đơn giản, thường chỉ vẽ hoa văn mặt trời. Tiêu biểu loại này là trống Thượng Nông, trống Đào Xá, trống Tùng Lâm. 

Trong quá trình phát triển mấy trăm năm, trống đồng Đông Sơn có diễn biến nhất định về kiểu dáng cũng như hoa văn trang trí, nhưng vẫn giữ được sự cơ bản. Đó là đặc trưng cơ bản của truyền thống văn hóa Việt cổ, ngày nay chúng ta bắt gặp trên các nhạc cụ của người Việt.

Các nhà khảo cổ nhận định, có thể xem trống đồng Đông Sơn là hiện vật tiêu biểu của văn minh Đông Sơn cũng là văn minh Việt Nam thuở dựng nước.

Huy Hoàng
Nguồn: Dân Trí, 11.09.2026

Direct link: https://caidinh.com/trangluu2/sinhhoat/sinhhoatthegioi/phapsebangiaotrongdong.html