Pieternel Gruppen

Terwijl de regering in Vietnam de touwtjes aantrekt, begint generatie Z zich steeds meer te roeren

Terwijl de Vietnamese regering op de dag van de onafhankelijkheid een saamhorig,
optimistisch land wil laten zien, uiten jonge Vietnamezen hun onvrede op sociale media.

In Vietnam wordt op woensdag 02 september 2026 de 81ste
onafhankelijkheidsdag gevierd. Bron Foto ANP / EPA

Rode T-shirts met een gele ster, veel vlaggen en een uit volle borst gezongen volkslied. De duizenden deelnemers in Hanoi die afgelopen weekend deelnamen aan een gezamenlijke wandeling, straalden eendrachtig optimisme uit. De voettocht, ‘Samen met Vietnam op weg naar vooruitgang’ genaamd, is een van de officiële festiviteiten die in aanloop naar woensdag zijn georganiseerd. Dan wordt gevierd dat Vietnam 81 jaar geleden onafhankelijk werd.

Maak ons uw voorkeursbron

Er is de Vietnamese regering veel aan gelegen dit eensgezinde beeld niet te verstoren. De extra veiligheidsmaatregelen die tijdens deze herdenkingsdagen worden genomen, komen op een moment dat vooral jonge Vietnamezen op verschillende manieren hun onvrede uiten.

Daarbij staat een mediastorm over een noodlottig verkeersongeluk dat ruim een jaar geleden plaatsvond centraal. Dat gebeurde bij de nu als nummer 55 bekend staande boom in een straat in Hanoi, vorig jaar mei. Daar zat de 18-jarige Do Ngoc Phuong Thuy bij haar vader achterop de motor, toen een tegemoetkomende BMW op de verkeerde weghelft terechtkwam en hen aanreed. De vader overleefde, maar de jonge vrouw, die door haar vrienden Mina werd genoemd, overleed een aantal dagen later in het ziekenhuis. Destijds was het een kort nieuwsbericht, gevolgd door radiostilte.

Bloemen werden door de politie verwijderd

Maar toen al en ook onlangs weer doken geruchten op dat bij dit incident een voormalige hoge politicus, Nguyen Sy Cuong, betrokken was. De aandacht werd weer op Cuong gevestigd door een actie van zijn vrouw. Zij haalde het nieuws omdat ze als minister van Cultuur maatregelen had genomen tegen een populaire rapper. Deze artiest, MCK, voelde zich gedwongen enkele liedjes van zijn album af te halen omdat die door de culturele autoriteiten als ‘vulgair’ werden beschouwd. Het wekte de woede van veel jonge mensen, die ook het stilzwijgen rond Mina’s dood weer in herinnering brachten.

En zo werd vijftien maanden later het ongeluk alsnog het gesprek van de dag. Op Facebook en Instagram werden kritische vragen gesteld. De anonieme afzenders, die zichzelf als gen Z identificeerden, vroegen om diepgaand onderzoek. Ze vroegen zich af of de wet wel op iedereen gelijk wordt toegepast. Jonge Vietnamezen legden bloemen neer bij de bewuste boom, die ze de tree of justice noemden. Foto’s van de politie die de bloemen in de prullenbak gooide, werden vervolgens veelvuldig gedeeld op sociale media. En honderdduizenden Vietnamezen betuigden online hun steun bij een virtueel opgetuigde boom.

Boom nummer 55 in Hanoi waar de 18-jarige Do Ngoc Phuong Thuy omkwam
bij een verkeersongeluk. Bron: Foto AFP

Vorige week doorbrak de regering, die de druk voelde om te reageren, opeens de radiostilte en liet via de staatszender weten dat het inderdaad Nguyen Sy Cuong was geweest die de auto had bestuurd. Ook werd bekendgemaakt dat hij niet zou worden vervolgd, omdat hij ‘oprecht had bekend’ en de familie van de verongelukte jonge vrouw niet om vervolging gevraagd zou hebben.

In de praktijk tolereert de regering geen dissidente geluiden

Daarmee verstomde de roep om rekenschap af te leggen niet. Met het dragen van een wit lintje op hun kleding of tas proberen de jongeren nu deze boodschap over te brengen.

Dit protest wordt ook ingegeven door hun zorgen over de toekomst. Vietnam is een van de snelst groeiende economieën ter wereld. Het is nu officieel een hoger-middeninkomensland, terwijl het in de jaren negentig nog een van de armste landen van Azië was. De economie gaat dus snel vooruit, maar niet iedereen profiteert daarvan.

Jonge mensen zijn bijvoorbeeld bezorgd of ze wel op een goede opleiding terechtkomen en een baan kunnen vinden, zelfs met de juiste diploma’s. Ze hebben het gevoel dat mensen die bepaalde connecties hebben, het makkelijker hebben. Die gevoelens en frustraties kunnen ze niet eenvoudig ventileren. Officieel mogen Vietnamezen volgens de grondwet wel demonstreren, maar in de praktijk tolereert de regering van de eenpartijstaat geen dissidente geluiden.

Voor leider To Lam staat economische groei voorop

De ruimte om je in het openbaar uit te spreken was juist wat groter geworden, maar de laatste jaren is die weer ingeperkt. Ngo’s worden nog strikter in de gaten gehouden, sociale media gemonitord en media steeds meer aan banden gelegd. Deze zomer moesten nog verschillende kranten hun deuren sluiten in een ‘herstructureringsproces’, geleid door de overheid. Alleen al in 2025 werden 56 dissidenten en activisten gearresteerd, blijkt uit onderzoek van mensenrechtenorganisatie Project 88.

Voor de Vietnamese leider To Lam, die naast partijchef van de Communistische Partij ook de president van het land is, staat economische groei voorop. Hij wil dat zijn land in 2045 de status van een hooginkomensland heeft bereikt. Grote protesten kan de president, die een carrière in het uitgebreide veiligheidsapparaat achter de rug heeft, daar niet bij gebruiken. Hij zal dan ook met argusogen de ontwikkelingen in de regio volgen, waar een protestgeneratie zich al een tijdje roert. Van Bangladesh tot aan Nepal en Sri Lanka: op verschillende plekken in Azië demonstreerden jonge mensen de afgelopen jaren tegen corruptie, ongelijkheid en censuur. Onder meer in Nepal leidde dat tot de val van de regering.

Bij veel van die protesten speelde ook de generatiekloof een rol. De jonge bevolking is het zat om door een relatief oude generatie van politici te worden bestuurd. Ook in Vietnam zijn het vooral ouderen die de dienst uitmaken in de Communistische Partij en de regering. Zij worden nu geconfronteerd met een nieuwe generatie, die haar eigen plek in de maatschappij opeist en gehoord wil worden.

Maar gen Z zal creatieve middelen moeten vinden om in het strak gereguleerde Vietnam zo’n eigen plaats te kunnen veroveren. De wapperende witte linten op de schoolrugzakken laten zien dat die zoektocht al is begonnen.

Pieternel Gruppen
Bron: Trouw, 01.09.2026

Direct link: https://caidinh.com/Archiefpagina/Actualiteiten/terwijlderegeringinvietnam.html